- 9 listopada 2026
- Autor: Błażej Bladowski
- Kategorie: Baza wiedzy, Restrukturyzacja i upadłość
Postępowanie o zatwierdzenie układu krok po kroku
Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) umożliwia spółce uzgodnienie układu z wierzycielami. Spółka ustala dzień układowy, nadzorca przygotowuje dokumenty, zbiera głosy i stwierdza przyjęcie układu, a sąd rozstrzyga o jego zatwierdzeniu na wniosek spółki. Jeżeli spółka potrzebuje ochrony przed egzekucją, z nadzorcą ocenia przesłanki osobnego obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ). Role i etapy określa Prawo restrukturyzacyjne, art. 210–212, 217 i 226a–226e.
Zarząd spółki. Jeśli dopiero wybierasz tryb, porównaj warianty naprawy na mapie decyzji spółki. Wierzyciel. Jeżeli dostałeś informację o PZU kontrahenta, sprawdź dane sprawy w KRZ.
Autor Błażej Bladowski · Aktualizacja merytoryczna
Pierwszy krok. Sprawdź, czy spółka może utrzymać działalność
Zbierz salda według wierzyciela, zabezpieczenia i kwoty sporne. Dołącz saldo gotówki, tygodniowe wpływy, bieżące pensje, podatki i najbliższe terminy z pism. Z takim zestawem rozpocznij rozmowę z osobą uprawnioną do pełnienia funkcji nadzorcy układu. Pierwsze pytanie brzmi, z czego spółka będzie płacić bieżące rachunki oraz raty, które chce zaproponować wierzycielom. Najbliższe tygodnie rozpiszesz w prognozie gotówki na 13 tygodni.
PZU można prowadzić, gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania. Ten próg wynika z art. 3 ust. 2 pkt 2 i art. 218 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego. Dlatego najpierw zweryfikuj, które pozycje wchodzą do obliczenia. Saldo wszystkich zobowiązań w księgach może być inne. Jeżeli próg jest przekroczony albo spółka potrzebuje szerszych działań naprawczych, porównaj możliwości w centrum restrukturyzacji firm.
Karta danych na pierwsze spotkanie z nadzorcą
Przygotuj jedną kartę z datą, na którą zestawiasz dane, i nazwiskiem osoby odpowiedzialnej za ich aktualizację. Do każdej pozycji dopisz nazwę pliku źródłowego i godzinę odczytu, jeżeli saldo lub status może zmienić się w ciągu dnia.
| Pozycja karty | Co wpisać | Co mieć pod ręką |
|---|---|---|
| Wierzyciele i spory | Saldo według wierzyciela, kwota sporna i przyczyna sporu, zabezpieczenia oraz ostatnie uzgodnienia. | Rejestr zobowiązań, umowy, potwierdzenia sald i pisma w sprawach spornych. |
| Gotówka i płatności | Kwota dostępna dziś, największy tygodniowy niedobór, data najbliższej wypłaty i wpływy, których termin zależy od kontrahenta. | Wyciągi bankowe, zestawienie płac i prognoza gotówki z wariantem opóźnionych wpływów. |
| Finansowanie | Kwota, na którą można liczyć, data jej udostępnienia i warunki do spełnienia. Osobno wpisz środki wymagające decyzji banku lub wspólnika. | Umowy, decyzje, korespondencja o uruchomieniu środków. |
| Pisma i ryzyka | Sygnatura, termin najbliższej czynności, aktualny status egzekucji i osoba, która sprawdziła pismo. | Obwieszczenia z KRZ, pisma od organów i informacja banku o dostępności środków. |
Pod tabelą zapisz trzy ustalenia ze spotkania. Kto uzupełnia brakujące dane i do kiedy, które płatności wyznaczają granicę dostępnej gotówki oraz kiedy zarząd i nadzorca ponownie ocenią zasadność PZU. Zapisz datę następnego sprawdzenia od razu w kalendarzu.
Etapy PZU, odpowiedzialność i dokumenty
| Etap | Kto działa | Co powinno powstać |
|---|---|---|
| 1. Wybór nadzorcy | Spółka weryfikuje uprawnienia, ustala zakres współpracy i podpisuje umowę. | Umowa z zakresem prac i harmonogramem przekazania danych. |
| 2. Dzień układowy | Spółka ustala dzień układowy po rozpoczęciu funkcji przez nadzorcę. Nadzorca zakłada akta w systemie. | Ustalona data, uzgodnione salda i informacje o sporach. |
| 3. Ewentualne obwieszczenie | Nadzorca sprawdza przesłanki i sporządza dokumenty wymagane przed obwieszczeniem. | Jeżeli dokonano obwieszczenia, jego treść i data w publicznym KRZ. |
| 4. Dokumenty do głosowania | Spółka przekazuje dane finansowe. Nadzorca przygotowuje dokumenty i wyznacza kolejność dalszych działań. | Spisy, plan, opinia o wykonaniu układu, propozycje dla wierzycieli i test zaspokojenia, jeśli wymagany. |
| 5. Głosy wierzycieli | Nadzorca prowadzi głosowanie. Wierzyciele rozstrzygają o przyjęciu propozycji. | Wynik głosowania na oznaczonej wersji propozycji. |
| 6. Wniosek i rozstrzygnięcie | Spółka składa wniosek ze sprawozdaniem nadzorcy. Sąd rozstrzyga o zatwierdzeniu. | Potwierdzenie wniesienia, postanowienie i aktualny status jego prawomocności. |
Dzień układowy i obwieszczenie w KRZ to dwie daty
Dzień układowy wyznacza stan, według którego ustala się uprawnienia do głosowania i skutki układu. Wierzytelności powstałe później nie wchodzą do układu. Dlatego w prognozie spółka powinna uwzględnić bieżące zobowiązania, także te, które narastają w czasie przygotowania propozycji.
Obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego może zamieścić nadzorca po przygotowaniu spisu wierzytelności, spisu wierzytelności spornych i wstępnego planu restrukturyzacyjnego. Weryfikuje m.in. wcześniejsze obwieszczenia i umorzenia postępowań według art. 226a. Od obwieszczenia stosuje się odpowiednio ustawowe zasady ochrony dotyczące m.in. egzekucji. Przy zajętym koncie sprawdź osobno dokumenty organu i środki dostępne w banku. Sposób weryfikacji pokazuje poradnik o zajęciu rachunku spółki.
W harmonogramie zaznacz osobno trzy reguły czteromiesięczne.
- Od dnia układowego. Dzień ten przypada najwcześniej cztery miesiące i najpóźniej dzień przed złożeniem wniosku. Jeżeli dokonano obwieszczenia, dzień układowy przypada najpóźniej w dniu obwieszczenia.
- Od obwieszczenia. Jeżeli w ciągu czterech miesięcy spółka nie złoży wniosku, skutki obwieszczenia wygasają z mocy prawa. Sprawdź też przesłanki umorzenia postępowania i ewentualne wcześniejsze uchylenie skutków przez sąd.
- Od oddania głosu. Głos zachowuje ważność, jeżeli wniosek wpłynął do sądu przed upływem czterech miesięcy od dnia oddania tego głosu.
Terminy określają art. 211, 215, 218a i 226a–226g Prawa restrukturyzacyjnego. Czynności nadzorcy w systemie pokazuje instrukcja obwieszczenia Ministerstwa Sprawiedliwości.
Dokumenty, głosowanie i wniosek do sądu
Co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem zbierania głosów albo przed zwołaniem zgromadzenia nadzorca sporządza dokumenty wskazane w art. 211b Prawa restrukturyzacyjnego. Obejmują one m.in. plan restrukturyzacyjny, spisy, opinię o możliwości wykonania układu oraz test zaspokojenia, jeżeli jest wymagany. Art. 10a ust. 4 wyłącza sporządzanie testu dla dłużnika będącego mikroprzedsiębiorcą. Do oceny przygotuj bilans, dokumenty zabezpieczeń i prognozę wpływów. Jeżeli sporządza się test, potrzebna jest też wycena. Szczegółową listę danych zawiera poradnik o teście zaspokojenia. Koszty nadzorcy, ewentualnej wyceny i prac dodatkowych zestaw przy użyciu porównania kosztów restrukturyzacji.
Przy zbieraniu głosów w trybie art. 212 wierzyciel oddaje głos przez kartę zamieszczoną w KRZ. Nadzorca może także zwołać zgromadzenie. Przed oddaniem głosu wierzyciel sprawdza saldo, grupę i odnoszące się do niego propozycje. Może zwrócić się do nadzorcy o dane potrzebne do oceny możliwości wykonania układu. Obsługę karty opisuje instrukcja głosowania dla wierzyciela.
Po przyjęciu układu sprawdź komplet z art. 219 i 220, w tym propozycje układowe i aktualne sprawozdanie nadzorcy. Sąd ocenia m.in. zgodność układu z prawem i przesłanki jego wykonalności.
Co sprawdzić w KRZ po złożeniu wniosku o zatwierdzenie układu?
- Wpływ wniosku. Zachowaj potwierdzenie wniesienia i przypisz je do właściwej sprawy. Sprawdź datę wpływu, którą zestawisz z datą obwieszczenia i datami oddania głosów. Jeżeli sąd wezwał do uzupełnienia braków, zapisz datę doręczenia i termin z pisma.
- Rozstrzygnięcie sądu. Odczytaj postanowienie w aktach właściwej sprawy. Zapisz jego treść i datę wydania. Jeżeli złożono zażalenie, uwzględnij je przy kolejnej kontroli statusu.
- Prawomocność. Odrębnie potwierdź, czy i kiedy rozstrzygnięcie stało się prawomocne. Po prawomocnym zatwierdzeniu układu zweryfikuj objęte nim wierzytelności, terminy rat i obowiązki wynikające z układu. Z tą datą ustawa wiąże m.in. umorzenie z mocy prawa egzekucji i postępowań zabezpieczających dotyczących wierzytelności objętych układem. Jeśli w trakcie wykonywania prawomocnie zatwierdzonego układu pojawi się ryzyko opóźnienia, zestaw raty, wpłaty i bieżące zobowiązania w rejestrze wykonania układu.
Co zrobić, gdy sąd odmówi zatwierdzenia układu?
Sprawdź sentencję, uzasadnienie i pouczenie. W rejestrze zapisz podstawę odmowy i dokument, który może ją wyjaśnić. Jeżeli sąd zakwestionował wykonalność, sprawdź aktualną prognozę i dokumenty finansowania. Jeżeli powodem jest naruszenie prawa lub uzasadniony zarzut wierzyciela, przeanalizuj z nadzorcą wskazane ustalenia. Na postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia układu przysługuje zażalenie w terminie dwóch tygodni. Ustal początek biegu terminu na podstawie akt i pouczenia. Prawo restrukturyzacyjne, art. 165.
Po odmowie, oceniając dalsze działania, uporządkuj daty wymagalnych zobowiązań, dostępnych środków i decyzji zarządu w karcie chronologii oceny niewypłacalności spółki.
Ochronę przed egzekucją sprawdź osobno. Jeżeli dokonano obwieszczenia, jego skutki mogą trwać po wniesieniu wniosku i wydaniu rozstrzygnięcia. Art. 226d i 226e wiążą ten okres z prawomocnym umorzeniem sprawy o zatwierdzenie układu albo zakończeniem PZU, z uwzględnieniem wcześniejszego uchylenia skutków przez sąd lub wygaśnięcia z mocy prawa. W PZU bez obwieszczenia od wydania postanowienia w przedmiocie zatwierdzenia układu do jego uprawomocnienia art. 224 ust. 2 odsyła do odrębnych reguł z art. 259 i 260. W sprawie zajęcia potwierdź status z nadzorcą na podstawie akt i aktualnych pism organu egzekucyjnego.
Podstawy kontroli to art. 165, 170, 215, 218a, 224 i 226d–226g Prawa restrukturyzacyjnego oraz podręczniki KRZ Ministerstwa Sprawiedliwości.
Przykład modelowy. Spółka porządkuje terminy przed głosowaniem
Fikcyjna sytuacja. Spółka ma 400 000 zł wierzytelności uprawniających do głosowania, w tym 48 000 zł spornych. Udział spornych wynosi 12%. W prognozie po bieżących płatnościach pozostaje 14 000 zł w słabszym miesiącu. Propozycja przewidująca ratę 18 000 zł pozostawia w tym miesiącu lukę 4 000 zł. Zarząd i nadzorca wracają do harmonogramu spłat, zanim propozycje trafią do wierzycieli.
Dzień układowy ustalono na 5 października. Obwieszczenie ukazało się 8 października, komplet dokumentów do głosowania powstał 27 października, a zbieranie głosów zaczęło się 30 listopada. Spółka planuje złożyć wniosek 10 grudnia, o ile układ uzyska wymagane poparcie. W harmonogramie oddzielnie zaznacza daty oddanych głosów oraz aktualny status ochrony.
Rejestr terminów i decyzji, gdy przebieg PZU się zmienia
Rejestr do skopiowania
W osobnych wierszach zapisz dzień układowy, obwieszczenie i daty oddania głosów. Dodaj też wersję propozycji oraz datę planowanego wniesienia wniosku. Po wysłaniu zapisz datę widoczną na potwierdzeniu z KRZ.
Wiersz do skopiowania. Zdarzenie | data | źródło | potwierdzony limit prawny | wewnętrzna data kontroli | osoba odpowiedzialna | wynik kontroli.
Wypełniony wiersz z przykładu powyżej. Obwieszczenie 8 października, źródło tablica KRZ. Kontrola 4 grudnia, odpowiada nadzorca. Sprawdza aktualny status obwieszczenia i potwierdza graniczne daty przed planowaną wysyłką 10 grudnia. Kolejna kontrola 7 grudnia dotyczy wersji propozycji, ważności głosów i kompletu załączników. Daty kontroli ustala zespół spółki. Limity w rejestrze weryfikuje według przepisów i dokumentów sprawy.
Podstawy do wypełnienia rejestru znajdziesz w art. 211, 215, 218a i 226d–226g Prawa restrukturyzacyjnego oraz w instrukcji KRZ Ministerstwa Sprawiedliwości.
Trzy sytuacje, w których trzeba podjąć decyzję
- Brak obwieszczenia lub kończy się ochrona. Sprawdź aktualne wpisy w KRZ i dokumenty organu egzekucyjnego. Przelicz gotówkę na wypadek kontynuacji egzekucji i ustal z nadzorcą datę wyboru dalszej ścieżki. Jeżeli obwieszczenia nie dokonano, w rejestrze wpisz „brak ochrony wynikającej z obwieszczenia”. Przy blokadzie odrębnie potwierdź dostępne saldo z bankiem. Pomocna jest tabela trybów restrukturyzacji i zajęcia rachunku.
- Brakuje poparcia. Poproś nadzorcę o zestawienie ważnych głosów, sum wierzytelności i wersji propozycji. Bez podziału na grupy podstawowa reguła wymaga większości głosujących, którzy oddali ważny głos, i poparcia reprezentującego co najmniej dwie trzecie sumy wierzytelności głosujących. Na przykład trzy głosy „za” na cztery przy poparciu 42 000 zł z 90 000 zł spełniają tylko próg liczby głosujących. Przy podziale na grupy podstawowe progi bada się w każdej grupie. Gdy część grup nie poparła układu, nadzorca sprawdza odrębne warunki dotyczące m.in. rodzaju grup popierających, łącznego poparcia co najmniej połowy sumy wierzytelności głosujących i zaspokojenia grup przeciwnych. Jeżeli układu nie przyjęto, ustal z nadzorcą, czy da się zmienić propozycje i ponownie przeprowadzić głosowanie w dostępnych terminach, czy ocenić inny tryb. Przy wyborze innego trybu porównaj warunki i zakres czterech postępowań restrukturyzacyjnych. Przyjęcie układu stwierdza nadzorca. Sąd odrębnie bada, czy układ można zatwierdzić. Zasady określają art. 119, 165 i 217 ust. 4.
- Spółka traci finansowanie. Usuń z prognozy wpływ, którego dostępności już nie potwierdza umowa lub decyzja finansującego. Jeżeli w przykładzie powyżej z kwoty 14 000 zł odpada 12 000 zł, do dyspozycji pozostaje 2 000 zł. Przy racie 18 000 zł luka rośnie do 16 000 zł. Ustal, czy potwierdzone środki wystarczą na bieżącą działalność i zmienioną propozycję. Jeżeli spółka nie reguluje wymagalnych zobowiązań, zarząd powinien od razu ocenić przesłanki niewypłacalności i terminy ustawowe. Podstawę tej oceny wskazuje Prawo upadłościowe, art. 11 i 21.
Podstawa prawna i instrukcje
- Prawo restrukturyzacyjne, w szczególności art. 3, 10a, 119, 165 i 210–226g.
- Nowelizacja obowiązująca od 23 sierpnia 2025 r. Jeżeli dzień układowy ustalono przed wejściem nowelizacji w życie, sprawdź art. 4 i przepisy dotychczasowe.
- Centrum Wsparcia systemu KRZ Ministerstwa Sprawiedliwości.
- Studium przypadku PZU opublikowane przez PARP. Materiał opisuje wcześniejszy stan prawny.
Stan prawny i linki sprawdzono 9 listopada 2026 r.
