- 15 listopada 2026
- Autor: Błażej Bladowski
- Kategoria: Paragraf i absurd

Paragraf i absurd | Felieton redakcyjny
Zdjęcie ilustracyjne · Pisanie odręcznego listu. Fot. Petar Milošević, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Miniatury mogą być kadrowane.
Autor: Błażej Bladowski
Po dwóch dniach namysłu sąd ogłosił orzeczenie. Potem sąd odwoławczy utrzymał je w mocy. Dopiero w Sądzie Najwyższym ktoś przyjrzał się temu, co w urzędach zwykle sprawdza się przed wysłaniem pisma: gdzie są podpisy.
Długopis dotarł tylko do uzasadnienia
W czerwcu 2019 r. sąd okręgowy rozpoznawał sprawę lustracyjną. Odroczył wydanie orzeczenia z uwagi na zawiłość sprawy, ogłosił je dwa dni później i stwierdził, że oświadczenie lustrowanego było zgodne z prawdą. Orzeczenie i uzasadnienie znalazły się w jednym dokumencie. Podpisy składu znalazły się tylko pod uzasadnieniem.
Wykształcenie prawnicze pozwala odróżnić rozstrzygnięcie od jego uzasadnienia. W tym przypadku skład dowiódł, że potrafi je odróżnić także praktycznie: jedno podpisał, drugie zostawił w spokoju.
Apelacja przeszła nad pustym miejscem
Prokurator wniósł apelację. Sąd odwoławczy utrzymał orzeczenie w mocy i nie zauważył braku podpisów pod samym rozstrzygnięciem. To dopiero jest zaufanie między instancjami. Pierwsza zostawia puste miejsce, druga zachowuje się tak, jakby wolne miejsce było częścią uzasadnienia.
Sąd Najwyższy wychwycił uchybienie przy rozpoznawaniu kasacji. Uchylił oba orzeczenia i przekazał sprawę sądowi okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd musiał wrócić do sprawy, choć potrzebne podpisy nie były żadną zagadką prawną. Trzeba było złożyć je pod właściwą częścią dokumentu.
Jeśli urząd zwraca obywatelowi pismo bez podpisu, wszyscy rozumieją polecenie. W tej sprawie, żeby wyjaśnić sądowi, gdzie podpisać orzeczenie, sprawa przeszła przez trzy sądy.
Kontrola jakości na etapie kasacji
Sąd odwoławczy miał przed sobą akta i zaskarżone orzeczenie. Na początku kontroli wystarczyłoby pytanie tak banalne, że głupio je wpisywać do protokołu: czy skład podpisał to, co ogłosił? Przy podpisywaniu umowy w oddziale banku takie rzeczy potrafi wychwycić człowiek, który w życiu nie czytał komentarza do procedury karnej.
W sądzie tymczasem odbyła się rozprawa, ogłoszono rozstrzygnięcie, rozpoznano apelację, a potem przyszła kolej na kasację. Im wyżej wędrowały akta, tym niższe wymagania intelektualne stawiało pytanie, które ostatecznie przesądziło o powrocie sprawy. Gdzie panowie sędziowie złożyli podpisy?
Co się stało, gdy sędziowie podpisali tylko uzasadnienie?
W sprawie lustracyjnej podpisy widniały pod uzasadnieniem. Pod samym rozstrzygnięciem ich zabrakło. SN uchylił orzeczenia obu sądów i przekazał sprawę sądowi okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Źródło: wyrok Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2021 r., III KK 242/20 (s. 3).
W innym felietonie sąd apelacyjny próbował doliczyć się działek. Więcej w dziale Paragraf i absurd.
Inne uchybienie przeoczone przed kasacją opisuje felieton o sprawie bez skargi uprawnionego oskarżyciela.
Drugi test kontroli apelacyjnej: sędzia wraca do składu, który miał się zmienić. Oba przypadki łączy pytanie, co można było wychwycić, zaglądając do akt. Zobacz też jak czytać orzeczenia i sprawdzać źródła.