- 10 listopada 2026
- Autor: Błażej Bladowski
- Kategorie: Baza wiedzy, Zadłużenie i płynność
Spółka może mieć 100 000 zł na dwóch rachunkach i nadal nie mieć pieniędzy na wypłaty. Jeśli 80 000 zł leży na rachunku VAT, do planu wynagrodzeń trafiają środki dostępne na rachunku rozliczeniowym oraz potwierdzone wpływy do dnia wypłaty. Środki na rachunku VAT zaplanuj osobno na płatności dopuszczone przez ustawę. Przejdź do karty dwóch sald albo zobacz przykład luki na wynagrodzenia.
Przypisz każdą płatność do rachunku rozliczeniowego lub VAT po sprawdzeniu dopuszczalnego rodzaju przelewu i warunków w banku. Rachunek VAT nie jest mikrorachunkiem podatkowym, a jego saldo nie stanowi automatycznie puli na wynagrodzenia, czynsz i raty. Jeśli składasz wniosek o uwolnienie środków z rachunku VAT, prowadź prognozę bazową bez tego wpływu i osobny wariant pokazujący skutek ewentualnego transferu przed terminem płatności.
Pierwszy krok. Odczytaj saldo rachunku rozliczeniowego i rachunku VAT na tę samą godzinę. Wskaż najbliższą płatność, jej termin i konto, z którego spółka może ją wykonać. Jeśli brakuje środków na wynagrodzenia, oblicz lukę z samego salda rozliczeniowego i potwierdzonych wpływów do dnia wypłat. Otwórz ścieżkę płatności przy środkach na rachunku VAT, żeby zapisać potrzebne dane.
Autor Błażej Bladowski · Sprawdzenie źródeł · Źródła
Co zrobić ze środkami na rachunku VAT?
Zacznij od najbliższej płatności i sprawdź, z którego rachunku możesz ją wykonać.
Brakuje gotówki na najbliższą płatność
Zapisz oba salda na tę samą godzinę. Porównaj dostępne środki na rachunku rozliczeniowym i potwierdzone wpływy z kwotą płatności.
Chcesz zapłacić podatek lub fakturę
Sprawdź rodzaj płatności i to, czy bank obsługuje właściwy przelew z rachunku VAT.
Potrzebujesz środków na rachunku rozliczeniowym
Zbierz numery rachunków i ustal kwotę do wniosku. Sprawdź, gdzie i w jaki sposób go złożyć.
Czekasz na przekazanie środków
Prowadź plan bazowy bez transferu. W osobnym wariancie sprawdź, które płatności można wykonać po wpływie pieniędzy.
Karta dwóch sald na dzień planowania płatności
Zacznij od wyciągów na ten sam dzień i odrębnie pokaż rachunek rozliczeniowy oraz rachunek VAT. Przy każdej zaplanowanej płatności wskaż kwotę, termin, możliwe źródło i dokument, z którego wynika zobowiązanie. Dostępność środków na rachunku VAT trzeba ocenić dla rodzaju płatności i sposobu realizacji przez bank. Jeśli bank pokazuje zajęcie lub blokadę, sprawdź podstawę ograniczenia rachunku i dostępną kwotę.
| Pole karty | Co wpisać |
|---|---|
| Rachunek rozliczeniowy | Saldo, zaplanowane wpływy i wydatki oraz środki już zarezerwowane |
| Rachunek VAT | Saldo i plan płatności możliwych z tego rachunku, bez dodawania całości do wolnej gotówki |
| Płatność | Odbiorca, termin, kwota, rodzaj, dokument i właściwy sposób przelewu |
| Wniosek o przekazanie | Wnioskowana kwota, data, stan sprawy i dokument rozstrzygnięcia. Osobno spodziewany wpływ. |
| Luka | Termin i kwota niedoboru na rachunku, z którego dana płatność musi być wykonana |
Przykład: 20 000 zł zwykłych środków i 80 000 zł na rachunku VAT
Przykład hipotetyczny. W dniu kontroli spółka ma 20 000 zł na rachunku rozliczeniowym i 80 000 zł na rachunku VAT. Zakładamy brak innych wpływów w rozpatrywanym tygodniu. Spółka musi wypłacić 50 000 zł wynagrodzeń netto i zapłacić 30 000 zł VAT. W swoim planie zapisz osobno składki ZUS i zaliczki PIT. Sprawdź, czy możesz je pokryć z rachunku VAT. W tym przykładzie bank pobiera 30 000 zł z rachunku VAT na podstawie przelewu podatkowego.
| Krok | Rachunek rozliczeniowy | Rachunek VAT |
|---|---|---|
| Saldo początkowe | 20 000 zł | 80 000 zł |
| Zapłata VAT 30 000 zł | 20 000 zł | 50 000 zł |
| Środki na wynagrodzenia bez transferu z rachunku VAT | 20 000 zł | 50 000 zł poza pulą na pensje |
| Luka wobec wynagrodzeń 50 000 zł | 30 000 zł | Nie sumować pozostałego salda z wolną gotówką |
Po zapłacie podatku spółka ma łącznie 70 000 zł na obu rachunkach. Na wynagrodzenia może przeznaczyć 20 000 zł z rachunku rozliczeniowego, więc luka wynosi 30 000 zł. Pozostałe 50 000 zł na rachunku VAT może przeznaczyć na wydatki z ustawowego katalogu.
Które płatności sprawdzić przed wnioskiem?
Ministerstwo Finansów wymienia między innymi kwotę VAT z faktur w mechanizmie podzielonej płatności, podatki VAT, PIT i CIT oraz składki ZUS jako możliwe zastosowania środków z rachunku VAT. Przed zleceniem płatności sprawdź aktualny katalog ustawowy i wybierz właściwy rodzaj przelewu. Oficjalny opis MPP Ministerstwa Finansów wyjaśnia także, że przy zapłacie VAT do urzędu używa się przelewu podatkowego, a nie komunikatu MPP.
Przy mechanizmie podzielonej płatności, czyli MPP, kwota podatku trafia na rachunek VAT dostawcy, a kwota netto na jego rachunek rozliczeniowy lub jest rozliczana w inny dopuszczalny sposób. Przy typowym przelewie MPP bank pobiera część VAT najpierw z rachunku VAT kupującego i w razie potrzeby uzupełnia ją z rachunku rozliczeniowego. W prognozie zakupów uwzględnij na rachunku rozliczeniowym część netto oraz ewentualną część VAT, której zabraknie na rachunku VAT.
MPP jest co do zasady obowiązkowy, gdy łącznie kwota brutto faktury przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty, na fakturze znajduje się przynajmniej jedna pozycja z załącznika nr 15 do ustawy o VAT i obie strony są podatnikami VAT. Przy potrąceniu obowiązek odpada w zakresie potrąconej kwoty. Dopuszczalne zastosowania rachunku obejmują też m.in. składki KRUS. Katalog określa art. 62b Prawa bankowego.
Jak złożyć wniosek o uwolnienie środków z rachunku VAT?
- Sprawdź rachunki i wylicz kwotę. Ustal numer rachunku VAT i numer powiązanego rachunku rozliczeniowego. Jeśli bank prowadzi jeden rachunek VAT dla kilku rachunków rozliczeniowych spółki, wskaż we wniosku ten powiązany rachunek, na który środki mają trafić. Wskaż kwotę po uwzględnieniu płatności, które spółka planuje wykonać z rachunku VAT w najbliższych tygodniach.
- Skieruj wniosek do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Podaj dane spółki i NIP, podstawę prawną, oba numery rachunków oraz kwotę do przekazania. Z konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym uprawniona osoba może wysłać pismo ogólne. Zachowaj potwierdzenie wysłania i sprawdzaj korespondencję w sprawie. Dostęp i wysyłkę opisuje instrukcja konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym.
- Zapisz kwotę faktycznie przekazaną. Po wydaniu postanowienia o zgodzie organ przekazuje informację bankowi lub SKOK-owi. Bank przekazuje środki niezwłocznie po otrzymaniu informacji. W trakcie rozpatrywania wniosku nadal możesz wykonywać dopuszczalne płatności z rachunku VAT. Jeżeli w dniu otrzymania informacji saldo jest niższe niż kwota wskazana w postanowieniu, bank przekaże tylko kwotę do wysokości dostępnego salda.
Kiedy organ odmawia? Przy zaległościach wymienionych w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a Prawa bankowego odmowa z tej przyczyny obejmuje ich kwotę wraz z odsetkami według stanu na dzień wydania decyzji. Art. 108b ust. 5a wyłącza tę przesłankę w przypadku zaległości objętych decyzją o ratach lub odroczeniu z art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Organ rozpatruje też odrębną przesłankę uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania, powstania zaległości lub ustalenia dodatkowego zobowiązania. Szczegóły określa art. 108b ust. 5 i 5a ustawy o VAT.
Jeśli spółka rozważa osobny wniosek o umorzenie podatku, zaległości lub odsetek, sprawdź jak opisać żądanie i jakie dowody dołączyć.
Co sprawdzić po doręczeniu rozstrzygnięcia?
Do akt sprawy dołącz kopię wniosku z potwierdzeniem złożenia. Przy odpowiedzi urzędu zapisz rodzaj dokumentu, numer sprawy, datę doręczenia i treść pouczenia. Jeżeli chcesz zakwestionować postanowienie określające kwotę przekazania, co do zasady masz 7 dni od doręczenia na zażalenie. Od decyzji odmawiającej przekazania środków co do zasady masz 14 dni od doręczenia na odwołanie. Przy dwóch pismach zapisz datę i termin osobno dla każdego. Jeśli organ wskazał zaległość, porównaj wyliczenie z potwierdzeniami wpłat lub decyzją o ratach albo odroczeniu dotyczącą tej zaległości. Podstawy to art. 108b ust. 1a, 5 i 5a ustawy o VAT oraz art. 236 § 2 i art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej.
Gdy bank przekazał mniej, porównaj kwotę z postanowienia z wyciągami obu rachunków. Jeśli saldo VAT było za niskie w dniu otrzymania przez bank informacji o postanowieniu, bank przekazuje środki do wysokości tego salda. W prognozie zapisz kwotę z wyciągu. Jeśli wyciągi nie wyjaśniają różnicy, poproś bank o potwierdzenie, kiedy otrzymał informację i jak wykonał transfer. Mechanizm określa art. 62c ust. 12 do 14 Prawa bankowego.
Wniosek o przekazanie środków a prognoza
Spółka może złożyć wniosek o przekazanie wskazanej kwoty z rachunku VAT na rachunek rozliczeniowy. Art. 108b ustawy o VAT wyznacza termin 60 dni od otrzymania wniosku na wydanie postanowienia o zgodzie. Zapisz datę i kwotę transferu, gdy bank zaksięguje go na rachunku rozliczeniowym. Do tego czasu uwzględniaj transfer tylko w wariancie warunkowym. Art. 108b ustawy o VAT (Dz.U. 2026 poz. 1263). Tabela pokazuje skutek przekazania 30 000 zł w przykładzie z wynagrodzeniami.
| Wariant | Wpływ na rachunek rozliczeniowy | Luka na wynagrodzenia w rozpatrywanym tygodniu |
|---|---|---|
| Bez potwierdzonego przekazania w tym tygodniu | 0 zł | 30 000 zł |
| Hipotetyczne przekazanie 30 000 zł przed terminem płac | 30 000 zł dopiero po wymaganej zgodzie i wykonaniu transferu | 0 zł, tylko jeśli środki rzeczywiście dotrą na czas |
W wariancie bazowym luka 30 000 zł występuje w dniu wypłat. Jeśli bank zaksięguje wtedy tylko 20 000 zł z wnioskowanych 30 000 zł, nadal zabraknie 10 000 zł. Jeśli bank zaksięguje pełną kwotę po terminie, w dniu wypłat nadal zabraknie 30 000 zł. W kalkulatorze gotówki na 13 tygodni prowadź saldo wolnych środków, a saldo VAT uzgadniaj w karcie dwóch sald. W dniu transferu zwiększ saldo rozliczeniowe i o tę samą kwotę zmniejsz saldo VAT. Łączna suma środków pozostaje wtedy taka sama.
Jak kolejność przelewów MPP i uwolnienia środków zmienia saldo?
Jeśli w tym samym tygodniu masz opłacić fakturę w MPP i wypłacić wynagrodzenia, rozpisz operacje według godzin lub dni. Przekazanie środków na rachunek rozliczeniowy zmniejsza saldo VAT dostępne na następną fakturę. Z kolei wcześniejsza zapłata faktury może obniżyć kwotę, którą bank przekaże po otrzymaniu informacji o zgodzie urzędu.
Przykład hipotetyczny. W poniedziałek spółka ma 32 000 zł na rachunku rozliczeniowym i 24 000 zł na rachunku VAT. W środę ma zapłacić fakturę w MPP na 24 600 zł, w tym 20 000 zł netto i 4 600 zł VAT. W piątek przypada wypłata 20 000 zł wynagrodzeń netto. Wniosek dotyczy przekazania 22 000 zł. Dla uproszczenia pomijamy inne płatności i wpływy.
| Krok | Transfer po piątkowym terminie wypłat | Transfer 22 000 zł przed środową fakturą |
|---|---|---|
| Zapłata faktury w środę | Saldo rozliczeniowe spada o 20 000 zł, a saldo VAT o 4 600 zł. | Po transferze na rachunku VAT zostało 2 000 zł. Saldo rozliczeniowe spada o 22 600 zł, czyli o kwotę netto i brakujące 2 600 zł VAT. |
| Salda po fakturze | 12 000 zł na rachunku rozliczeniowym i 19 400 zł na rachunku VAT. | 31 400 zł na rachunku rozliczeniowym i 0 zł na rachunku VAT. |
| Gotówka na piątkowe wypłaty | Brakuje 8 000 zł. Późniejszy transfer nie pokryje luki w terminie. | Wypłata 20 000 zł jest pokryta. Po jej wykonaniu zostaje 11 400 zł. |
W pierwszym wariancie po zapłacie faktury bank mógłby przekazać najwyżej 19 400 zł, jeśli saldo nie wzrosło do chwili otrzymania informacji o postanowieniu. W drugim wariancie odjęcie od wolnej gotówki tylko kwoty netto faktury zawyżyłoby saldo po wypłatach o 2 600 zł. Tę kwotę trzeba zarezerwować, bo wcześniejszy transfer uszczuplił saldo VAT.
Co zapisać w arkuszu przed zatwierdzeniem przelewów?
- Przy fakturze wpisz kwotę netto, VAT i datę zlecenia. Ustal, ile podatku pokryje rachunek VAT po wcześniejszych operacjach.
- Transfer zapisz w tej samej dacie w obu kolumnach. Zmniejsz saldo VAT i zwiększ saldo rozliczeniowe o faktycznie przekazaną kwotę.
- Porównaj saldo rozliczeniowe tuż przed wypłatą z kwotą listy płac. Wariant z oczekiwanym transferem przelicz jeszcze raz, gdy zmieni się data lub kwota któregoś przelewu.
Jeżeli przed terminem nadal brakuje środków na pensje, przejdź do planu pierwszych 24 godzin przy braku gotówki na wypłatę.
Kolejność wykorzystania środków przy MPP i ograniczenie transferu do dostępnego salda wynikają z art. 62c ust. 1 do 4 oraz ust. 12 do 14 Prawa bankowego. Procedurę przekazania środków na wniosek określa art. 108b ustawy o VAT.
Lista kontroli przed zatwierdzeniem planu
- Uzgodnij salda obu rachunków z wyciągami na ten sam dzień.
- Przypisz każdej płatności właściwy rachunek i rodzaj przelewu.
- Oddziel płatności możliwe z rachunku VAT od wydatków wymagających środków na rachunku rozliczeniowym.
- Nie ujmuj wniosku jako pewnego wpływu, zanim nie ma właściwego rozstrzygnięcia i transferu.
- Po wykonaniu przelewów zaktualizuj oba salda oraz kwotę ewentualnej luki.
Przepisy o rachunku VAT i odwołaniach
Stan prawny sprawdzono w ustawie o VAT, Prawie bankowym, Ordynacji podatkowej i informatorze Ministerstwa Finansów. Przed przelewem potwierdź, jak bank obsługuje dany rodzaj płatności.
Powiązane materiały
- 13-tygodniowa prognoza płynności spółki
- Luka gotówkowa w spółce i pierwsze decyzje zarządu
- Płynność finansowa firmy
Jeśli chcesz omówić niedobór gotówki przed najbliższą płatnością, podaj w formularzu kwotę niedoboru i termin płatności. Do rozmowy przygotuj wyciągi z obu rachunków.
