Upadłość spółki

Kiedy i jak ogłosić upadłość spółki?

W zmieniających się wciąż warunkach ekonomicznych nic nie jest stałe i pewne, również działanie firm i spółek. Na co dzień osoby zarządzające mierzą się z wieloma wyzwaniami, przepisami, konkurencją i kontrahentami. Źle dobrana długofalowa strategia, niekorzystne zapisy w umowach, niewypłacalność kontrahentów itd. mogą sprawić, że spółka stanie przed problemem ogłoszenia upadłości. O czym należy pamiętać w takiej sytuacji?

Upadłość spółki – podstawa prawna

Art. 11 Prawa upadłościowego i naprawczego mówi:

  1. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
    1. a. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące
  2. Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

W praktyce oznacza to, że istnieją dwie główne przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki. Pierwszą z nich jest niewypłacalność, a drugą – zobowiązania o wartości większej niż wartość majątku firmy.

Kto składa wniosek o upadłość?

Obowiązek złożenia wniosku o upadłość spółki spoczywa na członkach zarządu. Reguluje to art. 21 Dz.U.2017.0.2344, ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe. Dłużnik jest obowiązany nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o jej ogłoszenie. Nie złożenie w terminie lub skutecznie wniosku o upadłość może spowodować szereg konsekwencji. Ponoszenie odpowiedzialności za zobowiązania spółki swoim prywatnym majątkiem, zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, odpowiedzialność karną, oddalenie wniosku o upadłość konsumencką. Zarząd musi więc uchwycić ten moment, w którym niewypłacalność jest długoterminowa i może mieć negatywne skutki dla firmy. Jest to bardzo ważne przy dochodzeniu w późniejszym terminie roszczeń wierzycieli z tytułu należnych im zobowiązań.

Po ogłoszeniu upadłości majątkiem firmy gospodaruje syndyk. Istnieje możliwość zaproponowania postępowania w drodze układu. Jest to możliwe, gdy kontynuacja działania przedsiębiorstwa pozwoli na zaspokojenie wierzycieli w wyższym wymiarze niż jego likwidacja. Wtedy majątkiem zarządza dłużnik, kontrolowany są przez nadzorcę sądowego.

Złożenie wniosku o upadłość spółki

Za złożenie wniosku o upadłość do sądu płaci się 1.000 zł. Dodatkowo należy uiścić zaliczkę na poczet postępowania upadłościowego. Jej brak skutkuje zwróceniem wniosku. Wniosek składa się w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca prowadzenia działalności – w wydziale gospodarczym.

We wniosku musi znaleźć się szereg informacji. Dane osobowe i adresowe reprezentantów spółki oraz wspólników odpowiadających za zobowiązania spółki, adres firmy i miejsce, w którym znajduje się jej majątek, opis okoliczności uzasadniających wniosek, oświadczenie co do prawdziwości informacji zawartych we wniosku, czy istnieje możliwość zawarcia układu naprawczego. Oprócz tego sąd wymaga również dołączenia dokumentów. Aktualny wykazu majątku wraz z szacunkową wyceną jego składników, bilans firmy, spis wierzycieli z dokładnym podaniem ich nazw, adresów i wysokości zobowiązań oraz terminów ich zapłaty i listę zabezpieczeń dokonanych na majątku przez wierzycieli, wykaz tytułów egzekucyjnych i wykonawczych, wszelkiego typu zastawy, hipoteki, obciążenia sądowe lub administracyjne, propozycje układowe itd.

Upadłość spółki i co dalej

Warto mieć świadomość, że ogłoszenie upadłości to początek długofalowego procesu. Kontynuowanie działalności może być mocno ograniczone przez zabezpieczenie majątku, który staje się podstawą do zaspokojenia wierzycieli. Zakończenie postępowania upadłościowego zazwyczaj oznacza zakończenie prowadzenia działalności przez spółkę.

Jeżeli to wierzyciel występuje z powództwem o odszkodowanie na podstawie przepisów Prawa upadłościowego, musi pamiętać o powstaniu trzech przesłanek łącznie. Są nimi: szkoda, zawinione niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości i związek przyczynowy pomiędzy szkodą a niezgłoszeniem wniosku o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie.

Aby sąd rozpatrzył wniosek, musi on zostać złożony skutecznie. Składanie wniosków nieodpowiadających wymogom jest nieważne i spotyka się z krytyka sądów. Sąd może również odrzuci wniosek, jeżeli na przykład majątek dłużnika jest zbyt mały, by mógł zaspokoić koszty postępowania sądowego. Celem ogłoszenia upadłości jest przede wszystkim zaspokojenie wierzycieli, a fakt posiadania nikłego majątku z góry przesądza o braku takiej możliwości.

22 komentarze