Maj 2019

Przekształcenie spółki a umowa o pracę

Przekształcana spółka nie składa się tylko z zarządu i wspólników, przede wszystkim składa się z ludzi. W momencie przekształcenia pojawia się w nich niepokój, co do ich przyszłej sytuacji i zatrudnienia. Wiadomo bowiem, że przekształcenie może mieć znaczący wpływ na zatrudnienie w spółce. Pracownicy spółki przekształcanej stają się pracownikami spółki przekształconej.

Kodeks pracy i najnowsze regulacje

Los pracowników spółki przekształcanej, np. handlowej, cywilnej znajduje swoje regulacje w Kodeksie pracy. W zgodzie z art. 23 § 1 Kodeksu pracy, kiedy zakład pracy albo jego część przechodzi na innego pracodawcę (tu spółkę przekształconą) to ten zakład staje się stroną w stosunkach z osobami zatrudnionymi. Wyjątkiem są jedynie osoby, które pracują na innej podstawie, niż umowa o pracę (art. 23 § 5 Kodeksu pracy).

Zmiana spółki handlowej na inną spółkę handlową

Okazuje się jednak, że komentarze do Kodeksu spółek handlowych jednomyślnie stwierdzają, że przekształcenie spółki jawnej, partnerskiej, komandytowo-akcyjnej, komandytowej, akcyjnej i z o.o. nie wiąże się z użyciem wspomnianego artykułu Kodeksu racy. Wynika to z faktu, że artykuł ten odnosi się do sytuacji, gdy istnieją dwa różne podmioty (jeden zakład pracy przejmowany jest przez drugi). Sytuacja gdy spółka zmienia swój status, przekształca się z inną, nie może być podciągnięta pod Kodeks pracy. Kiedy dochodzi do przekształcenia spółki i wpisania jej do KRS (art. 552 KSH), spółka niezmiennie działa jako jedna spółka, choć ze zmienioną formą prawną. Artykuł 553 Kodeksu spółek handlowych podkreśla, że spółka przekształcona ma wszystkie obowiązki oraz prawa spółki przekształcanej.

Wracając jeszcze do Kodeksu pracy, nie zobowiązuje on w żaden sposób pracodawcy do informowania pracowników o przekształceniu. Jednak często spotykanym zaleceniem jest przekazanie osobom zatrudnionym, że do zmiany formy prawnej doszło, gdyś nawet pośrednio może to być dla nich istotne.

Z indywidualnego przedsiębiorcy do spółki kapitałowej

Poza spółkami, które posiadają cały zarząd i licznych wspólników istnieją także przedsiębiorcy indywidualni, wpisani do CEIDG. Mogą oni chcieć przekształcić się w spółkę kapitałową z o.o. lub akcyjną. w takiej sytuacji trudno jest jednoznacznie określić czy przekształcenie ma odbyć się w myśl prawa pracy czy Kodeksu spółek handlowych.

Kodeks w art. 584 wraz z podpunktami reguluje tę kwestię. Podkreślają, że w momencie wpisu do KRS dotychczasowa osoba fizyczna staje się akcjonariuszem albo wspólnikiem spółki przekształconej.

Kodeks spółek handlowych i przekształcenie

Wspomniany już art. 584 KSH regulujący przekształcenie, zaznacza że spółka przekształcona otrzymuje wszystkie prawa oraz obowiązki przedsiębiorcy przekształconego. Transformacji poddawane jest głównie przedsiębiorstwo, gdyż przedsiębiorca niezmiennie jest podmiotem prawa. To sprawia, że w przypadku tego rodzaju przekształcenia może dojść do powstania dwóch podmiotów. Dla przedsiębiorcy jako pracodawcy jest to bardzo istotna informacja i wskazówka do jego dalszego postępowania.

Co z pracownikami?

W momencie przekształcenia pracodawca korzysta zazwyczaj z art. 584 Kodeksu spółek handlowych. Nie każe on informować pracowników o zmianach, gdyż przechodzą oni w sposób płynny na zatrudnienie w spółce przekształconej. Nie wymaga to modyfikacji umów, aneksów do nich ani innych informacji. Jednak wielu znawców prawa sugeruje, żeby poza artykułem Kodeksu spółek handlowych użyć także art. 23 Kodeksu pracy, chociażby z ostrożności. Przekazanie pracownikom niezbędnych z ich punktu widzenia informacji pozwoli na zabezpieczenie swoich interesów spółkę przekształconą, gdyby w razie sporów pracownicy chcieli powołać się na Kodeks pracy.